महेन्द्रनगर । कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–३, तिलकपुरका आचार्य कृष्णबहादुर दमाईले आफ्नो गाउँमा ‘दलित कर्मकाण्ड पाठशाला’ स्थापना गर्ने सपना रहेको बताउनुभएको छ।
सरकारी जागिरसँगै धार्मिक कर्मलाई पनि निरन्तरता दिइरहनुभएका कृष्णबहादुरले दलित समुदायका युवाहरू विज्ञान, प्रविधि र अर्थशास्त्रसँगै संस्कृत तथा कर्मकाण्डको अध्ययनमा पनि अघि बढ्नुपर्ने बताउनुभयो।
उहाँले आफ्नो गाउँमै दलित समुदायका युवालाई संस्कृत, वेद तथा कर्मकाण्डको शिक्षा दिने पाठशाला स्थापना गर्ने लक्ष्य रहेको बताउनुभयो। “म एक्लैले मन्दिरमा टीका लगाउँदैमा समाज परिवर्तन हुँदैन। म हजारौँ कृष्णबहादुर जन्माउन चाहन्छु, जसले मन्दिरका ढोकाहरू सबैका लागि सधैँका लागि खुला गराउनेछन्,” उहाँको भनाइ छ।
जातकै आधारमा पण्डित हुने परम्परालाई चुनौती दिँदै कृष्णबहादुरले संस्कृत अध्ययनमा उच्च शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ। कथित जातीय विभेदका कारण कुनै समय मन्दिरमा टीका लगाउनसमेत अस्वीकार गरिनुभएका उहाँ अहिले धार्मिक अनुष्ठान तथा शास्त्रको व्याख्यामा सक्रिय हुनुहुन्छ।
विवाह, व्रतबन्ध, न्वारान, पूजा–पाठलगायत धार्मिक संस्कारमा सक्रिय कृष्णबहादुरले कर्मकाण्डलाई केवल धार्मिक संस्कारका रूपमा मात्र नभई जातीय विभेदविरुद्धको अभियानका रूपमा समेत अघि बढाइरहनुभएको छ।
उहाँका अनुसार सबै मानिस समान हुन् र ईश्वरमा विश्वास गर्ने हो भने सबैप्रति समान व्यवहार हुनुपर्छ। यही सन्देशसहित उहाँले धार्मिक कर्ममार्फत समाजमा समानता र सद्भावको भावना फैलाउने प्रयास गरिरहनुभएको छ।
उहाँको सरल शैली, ज्ञान र सामाजिक सन्देशबाट प्रभावित भएर विभिन्न समुदायले धार्मिक कार्यका लागि उहाँलाई आमन्त्रण गर्ने गरेका छन्। कृष्णबहादुरको अभियान कुनै व्यक्ति वा समुदायविरुद्ध नभई समाजमा जरा गाडेर बसेको जातीय विभेद र कुसंस्कारविरुद्ध रहेको उहाँ बताउनुहुन्छ।
आज आचार्य कृष्णबहादुर दमाई केवल कर्मकाण्ड गर्ने व्यक्तिका रूपमा मात्र नभई जातीय विभेद अन्त्य र सामाजिक समानताको सन्देश फैलाउने सांस्कृतिक अभियन्ताका रूपमा समेत स्थापित हुँदै जानुभएको छ। उहाँले देखेको ‘दलित कर्मकाण्ड पाठशाला’को सपना पूरा भएमा संस्कृत तथा कर्मकाण्ड शिक्षामा दलित समुदायका युवाको सहभागिता थप विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
Discussion about this post