अमेरिका–इरान वार्ता सकारात्मक, इजरायल–लेबनान युद्ध अझै मुख्य चुनौती : मध्यस्थकर्ता

स्वीट्जरल्याण्डमा जारी अमेरिका र इरानबीचको उच्चस्तरीय वार्तामा मध्यस्थकर्ताको भूमिका निभाइरहेका पाकिस्तान र कतारले प्रारम्भिक चरणमै सकारात्मक प्रगति भएको बताएका छन्। मध्यपूर्वमा तनाव कम गर्दै क्षेत्रीय शान्ति स्थापना गर्ने उद्देश्यका साथ सुरु भएको वार्ताको पहिलो दिनमै केही महत्वपूर्ण सहमतिहरू भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

वार्ताका क्रममा अमेरिका र इरानले लेबनानमा जारी सैन्य तनाव नियन्त्रणका लागि ‘डि–कन्फ्लिक्शन सेल’ स्थापना गर्ने सहमति गरेका छन्। उक्त संयन्त्रले युद्धविरामको प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्नुका साथै गलत बुझाइ वा सञ्चार अभावका कारण हुन सक्ने सैन्य झडप रोक्न सहयोग गर्ने बताइएको छ।

त्यसैगरी, अमेरिका, इरान र लेबनानबीच प्रत्यक्ष समन्वयका लागि छुट्टै संयन्त्र गठन गर्ने समझदारी पनि भएको छ। मध्यस्थकर्ताहरूका अनुसार वार्तालाई राजनीतिक रूपमा मार्गनिर्देशन गर्न उच्चस्तरीय समिति गठन गर्ने निर्णयसमेत गरिएको छ।

समितिअन्तर्गत रहने प्राविधिक कार्यसमूहहरूले इरानको आणविक कार्यक्रम, आर्थिक प्रतिबन्ध खुकुलो बनाउने विषय तथा विभिन्न विवाद समाधानका उपायहरूमा काम गर्नेछन्। प्रारम्भिक सम्झौताको विस्तृत रोडम्याप आगामी ६० दिनभित्र तयार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध कडा चेतावनी दिएपछि इरानी प्रतिनिधिमण्डलले केही समय बहुपक्षीय वार्ताबाट पछि हट्ने संकेत गरेको थियो। त्यसले वार्ताको वातावरण केही तनावपूर्ण बने पनि अन्ततः दुवै पक्ष पुनः संवादमा फर्किएका थिए।

विश्लेषकहरूका अनुसार हालको सहमति पूर्ण शान्ति सम्झौता नभए पनि दीर्घकालीन समाधानतर्फको महत्वपूर्ण आधारशिला हुन सक्छ। आगामी दिनहरूमा हुने प्राविधिक तहका छलफलहरूले अन्तिम सम्झौताको स्वरूप निर्धारण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।