एन्जाइटी डिसअर्डर : यो समस्या कतै तपाईंमा पनि त छैन ?

जीवनको एउटा बिन्दुमा पुग्दा हरेक व्यक्ति एन्जाइटीको सिकार भएको हुन्छ । नकारात्मक भावनाहरूले एन्जाइटी हुन थप सहयोग गर्छ ।

नकारात्मक भावना तनावपूर्ण परिस्थिति सामना गर्न र खतराबाट तयार हुने मस्तिष्कको तरिका हो । उदाहरणको लागि परीक्षाअघि एन्जाइटी भएमा त्यसले धेरै पढ्न र राम्रो परीक्षा दिनको लागि सघाउँछ । किनभने एन्जाइटी भनेकै चिन्ता र डर हो । तर कोही व्यक्तिलाई अति धेरै चिन्ता, तनाव र डर हुन थाल्यो भने यसले खतरा निम्त्याउँछ ।

अति धेरै चिन्ताको भने कुनै फाइदा नै छैन । जो व्यक्तिलाई एन्जाइटी डिसअर्डर छ उसलाई आफ्नो दैनिक जीवन र अवस्थाप्रति धेरै चिन्ता र डर हुने गर्छ । यस्तो नकारात्मक भावनाले दैनिक जीवनमा हस्तक्षेप गर्छ । अनि तनाव र चिन्ताको अवस्था लामो समयसम्म रहिरहन्छ । यो नियन्त्रण बाहिर र असजिलो परिस्थिति बनिदिन्छ । यसो भएका व्यक्तिहरूले आफ्नो अवस्था र आफूलाई गाह्रो हुने स्थानलाई बेवास्ता गर्न खोज्छन् तर सक्दैनन् । यो जटिल अवस्था हो । यस्तो अवस्थामा मेडिकल ट्रिटमेन्टको आवश्यकता पर्छ ।

एन्जाइटी डिसअर्डर भएको व्यक्तिले कसैले पनि आफ्नो समस्यामा ध्यान नदिएको र सबै कुरा आफ्नै टाउकोमा आएको महसुस गर्छ । जसले गर्दा उनीहरू मनोचिकित्सकले भनेको मान्न छोड्ने उपचारबाट भाग्ने गर्दछन् ।

यो सबै आफ्नै टाउकोमा छ भन्ने कुरा पुरै गलत पनि होइन । मानसिक समस्या शारीरिक रूपमा पनि प्रकट हुन्छ । चिन्ता मस्तिष्कबाट सुरु हुन्छ तर यो विभिन्न लक्षणहरूको रूपमा प्रकट हुन्छ ।

एन्जाइटीका मानसिक लक्षणहरू

एन्जाइटीका धेरै लक्षणहरू अरूले देख्न सक्दैनन् । किनभने यसले केही शारीरिक क्षति पुगेको देखिँदैन । मानिसहरूले अरूको दिमाग पढ्न नसक्ने भएकाले आफ्नो तनाव, चिन्ता र डर बुझाउनको लागि अरूलाई सेयर गर्नुपर्छ ।

एन्जाइटीका सामान्य लक्षणहरूमा नर्भस, अस्थिर र तनाव महसुस हुने, खतरा, आतंक र विनाशको डर मात्रै भइरहने, ध्यान केन्द्रित नहुने, चिन्तालाई नियन्त्रण नै गर्न नसक्ने, चिन्ता हुने वातावरणबाट बाहिर निस्कन नसक्ने आदी हुन् ।

एन्जाइटीका शारीरिक लक्षणहरू

मस्तिष्क एक शक्तिशाली अंग हो जसले बाँकी शरीरको लागि केन्द्रीय आदेश दिने काम गर्छ । जब एन्जाइटीले मस्तिष्कमा कब्जा जमाउँछ त्यसपछि मस्तिष्कले अरू अङ्गलाई आदेश दिने प्रणाली बग्रदै जान्छ ।

त्यसपछि विभिन्न अङ्ग र अरू प्रणालीमा त्यसको असरहरू देखा पर्न थाल्छ । त्यसपछि वास्तविक शारीरिक लक्षणहरू देखा पर्न थाल्छ । एन्जाइटीले हृदयाघात, दम, एसिड रिफ्लक्स, स्ट्रोक भएको महसुस हुन्छ । एन्जाइटीका केही शारीरिक लक्षणहरू मुटुको धड्कन बढ्नु, छिटो श्वास फेर्नु, पसिना आउनु, थरथर काम्नु, कमजोरी वा थकान महसुस हुनु, सुत्न समस्या हुनु, ग्यासट्राइटिस हुनु, परित्याग गर्ने व्यवहार सिर्जना हुनु हो ।

खुसीको कुरा के छ भने, एन्जाइटी डिसअर्डरलाई व्यवस्थापन गर्ने थुप्रै उपायहरू छन् । योग र ध्यानले एन्जाइटीको अल्पकालीन र दीर्घकालीन दुवै लक्षणहरूलाई नियन्त्रण गर्छ । त्यति मात्रै होइन केही समय चिकित्सकको सल्लाहमा औषधी सेवन गर्दा पनि यो नियन्त्रण हुन्छ ।

त्यस्तै, संज्ञानात्मक व्यवहार थेरापी गर्दा राम्रो हुन्छ । यसले मस्तिष्कको विचार ढाँचाहरूलाई परिवर्तन गर्न मद्दत गर्छ । व्यायाम र श्वासप्रश्वासको सही अभ्यासले पनि एन्जाइटी व्यवस्थापन गर्न सघाउँछ । त्यसैले यदि तपाईं यी लक्षणहरूलाई महसुस गर्दै हुनुहुन्छ भने मलाई कसैले वास्ता गर्दैनन् भने नसोच्नुहोस् । तपाईंलाई स्वास्थ्य परामर्श दिन तपाई छेउका मानिसहरू तत्पर छन् । मकालु खबर बाट सभार