काठमाडौं । विश्व भोकमरी सूचकाङ्कमा नेपालको अवस्था पछिल्ला दुई दशकमा सुधार भएको छ। ग्लोबल हंगर इन्डेक्स २०२६ अनुसार नेपालको भोकमरी सूचक सन् २००० को ३७ अङ्कबाट घटेर २०२६ मा १४.५ अङ्कमा झरेको छ। यससँगै नेपाल मध्यम भोकमरीको श्रेणीमा पुगेको छ।
सन् २००८ मा ३०.८, सन् २०१२ मा २४.४ र सन् २०१८ मा १८.४ अङ्क रहेको सूचक घट्दै गएको हो। सूचकको अङ्क घट्नुले भोकमरीको अवस्थामा सुधार भएको सङ्केत गर्छ।
स्वास्थ्य सेवा, बालबालिकाको खोप, पोषण कार्यक्रम, सरसफाइ, कृषि उत्पादन र विद्यालय दिवा खाजा कार्यक्रमले पोषण तथा खाद्य सुरक्षामा सुधार ल्याउन सहयोग पुर्याएको विश्लेषण छ।
यद्यपि, राष्ट्रिय स्तरमा सुधार देखिए पनि कर्णाली र मधेश प्रदेशमा कुपोषण, बालबालिकाको पुड्कोपन, महिलामा रक्तअल्पता र खाद्य असुरक्षा अझै चुनौतीका रूपमा रहेका छन्।
जलवायु परिवर्तन, अनियमित वर्षा, खडेरी, बाढीपहिरो र कृषि उत्पादनमा आउने उतारचढावले पनि खाद्य सुरक्षामा जोखिम बढाएको छ। प्रशोधित तथा कम पोषणयुक्त खानेकुराको बढ्दो उपभोगले बालबालिकाको स्वास्थ्यमा थप चुनौती सिर्जना गरेको छ।
समग्रमा, भोकमरी सूचकमा सुधार भए पनि सबै नागरिकको पहुँचमा पर्याप्त र पोषणयुक्त खाना पुर्याउन अझै प्रभावकारी कार्यक्रम आवश्यक देखिएको छ।
Discussion about this post