वेदकोटमा प्रभावमा आधारित मौसम पूर्वानुमान कार्यशाला, विपद् जोखिम न्यूनीकरणमा जोड

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको वेदकोट नगरपालिकामा प्रभावमा आधारित मौसम पूर्वानुमान (Impact Based Forecasting–IBF) समिक्षा तथा पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्य कार्यविधि शुभारम्भ सम्बन्धी कार्यशाला सम्पन्न भएको छ। जलवायु जोखिम न्यूनीकरण र विपद् पूर्वतयारीलाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यसहित उक्त कार्यशाला आयोजना गरिएको हो।

वेदकोट नगरपालिका, नेपाल राष्ट्रिय समाज कल्याण संघ (एनएनएसडब्लुए), डीसीए नेपाल, इन्टिच्युट अफ हिमालयन रिस्क रिडक्सन (आइएचआरआर), नेपाल रेड क्रस सोसाइटी, सिआइएफआरसी तथा नेटहोपको संयुक्त आयोजनामा कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो। कार्यशालामा मौसमविद्, वातावरणविद्, नगरपालिकाका जनप्रतिनिधि, नागरिक वैज्ञानिक, वडा अध्यक्षहरू, नगरपालिकाका विभिन्न शाखा प्रमुखहरू तथा सरोकारवाला निकायहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो।

कार्यक्रममा जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् गोविन्द झाले प्रभावमा आधारित मौसम पूर्वानुमानको अवधारणा, यसको आवश्यकता र व्यावहारिक प्रयोगबारे स्पष्ट पार्नुभयो। उहाँले परम्परागत मौसम पूर्वानुमानभन्दा IBF प्रणालीले समुदायलाई सम्भावित जोखिमबारे समयमै जानकारी दिई क्षति न्यूनीकरणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो।

नेपाल राष्ट्रिय समाज कल्याण संघ (एनएनएसडब्लुए) द्वारा सञ्चालित सुदृढ परियोजनाका संयोजक राजकुमार सुनारले परियोजनामार्फत स्थानीय तहमा विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्यलाई संस्थागत गर्न सहयोग पुग्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले समुदायस्तरमै जोखिमको पहिचान र समयमै तयारी गरिनु आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो।

इन्टिच्युट अफ हिमालयन रिस्क रिडक्सन (आइएचआरआर) की मौसमविद् मनिषा केसीले आइबिएफ प्रणालीमार्फत मौसमको सम्भावित प्रभावका आधारमा निर्णय लिन सकिने बताउँदै यसले स्थानीय तहको योजना निर्माण र विपद् व्यवस्थापनलाई थप सुदृढ बनाउने बताउनुभयो।

वेदकोट नगरपालिकाका नगर उपप्रमुख तुलसी जोशीले मौसम परिवर्तनका कारण बढ्दै गएका जोखिमहरूलाई ध्यानमा राख्दै यस्ता पूर्वानुमानमा आधारित प्रणाली स्थानीय सरकारका लागि अत्यन्तै उपयोगी हुने बताउनुभयो। उहाँले नगरपालिकाले विपद् पूर्वतयारी र जोखिम न्यूनीकरणका कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्दै अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो।

कार्यक्रममा वातावरणविद् नविन दहालले पूर्वानुमानमा आधारित पूर्वकार्य विधि (Forecast-based Action) सम्बन्धी विस्तृत प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो। उहाँले मौसम पूर्वानुमानलाई कार्यसँग जोडेर कसरी समयमै तयारी गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा सहभागीहरूलाई जानकारी गराउनुभयो।

यसअघि स्मार्ट परियोजनाअन्तर्गत वेदकोट नगरपालिकामा २३ जना नागरिक वैज्ञानिकलाई विशेष तालिम प्रदान गरिएको थियो। स्मार्ट परियोजना वेदकोट नगरपालिकामा नेपाल राष्ट्रिय समाज कल्याण संघ (एनएनएसडब्लुए), डीसीए नेपाल र इन्टिच्युट अफ हिमालयन रिस्क रिडक्सन (आइएचआरआर) को साझेदारीमा सञ्चालनमा रहेको छ। उक्त तालिममा सहभागी नागरिक वैज्ञानिकहरूलाई वर्षा गेजको प्रयोग, मापन प्रविधि, तथ्यांक संकलन तथा प्रतिवेदन प्रणालीका विषयमा विस्तृत जानकारी दिइएको थियो।