कञ्चनपुरको बेदकोटमा ४ दशकदेखि एउटै व्यक्ति बडघर

कञ्चनपुर। बेदकोट नगरपालिका–९ मा पर्ने लालपुरमा ४ दशकदेखि एउटै व्यक्ति बडघर बन्दै आएका छन। ५६ वर्षीय धीरेन्द्र डगौरा यस पटक पुनः बडघर छानिए।

बुवा छोटेलाल र जेठो बुवा देवीलालका पालादेखि बडघर उनकै परिवारमा छ। धीरेन्द्र पहिलो पटक १६ वर्षकै उमेरमा २०४० मा बडघर छानिएका थिए।

त्यतिबेला मन्दिरपुर, लालपुर, बसन्तपुरलगायत गाउँमा एउटै बडघर छानिन्थे। तीन बस्तीमा डेढ सयसम्म परिवार थिए। अहिले लालपुरमा ४६ परिवार मात्रै रहेका छन। तिनै ४६ परिवारका सदस्यको भेलाले धीरेन्द्रलाई सोमबार पुनःबडघर छानेको हो।

‘गाउँलेले फेरि मलाई नै जिम्मेवारी दिए,’ उनले भने, ‘बुवाका पालादेखि हाम्रै परिवारमा यो जिम्मेवारी परेको छ।’ उनीभन्दा अघि उनका बुबा छोटेलाल बडघर छानिएका थिए। उनी तत्कालीन सुडा गाउँ पञ्चायतका उपप्रधान पनि थिए। उनी दुई वर्ष बरघर छानिए।

त्यसअघि जेठो बुबाका छोरा परदेशीले पनि बडघर चलाए। जेठो बुवा देवीलालले पनि लामो समय बडघर चलाएको उनले बताए।

‘दुई पुस्तादेखि बडघर हाम्रै परिवारले चलाउँदै आएको छ,’ धीरेन्द्रकी बहिनी सीताले भनिन्, ‘ठूलो बुबा, दाइ र बुबा हुँदै अहिले दाइले नै बडघरको काम गरिरहनुभएको छ।’ उनी सानै छँदा पनि धीरेन्द्र नै बडघर थिए।

माघी सकिएपछि वर्षभरिका कामको लेखाजोखासँगै बडघर छान्ने गरिन्छ। समुदायमा बडघर छानेजस्तै घरपरिवारमा पनि मूली छानिन्छ। घरमा एक वर्षमा भएका कामको समीक्षासँगै आगामी कामको योजनासमेत बनाइन्छ। ‘पुरानै मूली बनाउने वा नयाँ मूली छान्ने काम माघीमै हुन्छ,’ भीमदत्त नगरपालिका १ राजीपुरका मानबहादुर चौधरीले भने, ‘घरमा मूली छानिन्छ भने गाउँटोलमा बडघर।’

माघी पर्व सकिएसँगै थारू समुदायमा बडघर तथा भलमन्सा छनोट सुरु भएको हो। माघीको दोस्रो दिन सोमबार थारू बस्तीमा सबै भेला भएर बडघर तथा भलमन्सा छान्न थालेका हुन।

गाउँ बस्तीमा हुने सामाजिक कार्यदेखि अन्य गतिविधिको नेतृत्व गर्न बडघर छान्ने गरिन्छ। उनकै नेतृत्व र निर्णयका आधारमा गाउँमा हुने सामाजिक कार्यहरूमा सबैको सहभागिता हुन्छ।

‘माघी मनाएपछि बडघर छान्न सुरु भएको छ,’ थारू समुदायका अगुवा बेदकोट नगरपालिका–७ का बलबहादुर डगौराले भने, ‘धेरै टोलबस्तीमा सोमबारै बडघर छानिइसकेका छन।’

उनको टोल बेदकोट–७ को मन्दिरपुरमा प्रेमबहादुर डगौरा दोस्रो पटक बडघर छानिएका छन। उनको टोलमा ६२ परिवारको बसोबास छ। सोमबार बिहानै सबैको भेलाले प्रेमबहादुरलाई बडघर छान्ने निर्णय गरेको हो।

यसअघि दुई वर्ष लगातार सीता डगौरा बडघर भएकी थिइन्। थारू समुदायका अगुवा डगौराका अनुसार माघी सकिएको एक हप्तासम्म थारू बस्तीमा बडघर तथा भलमन्सा छान्ने चटारो हुन्छ। उनका अनुसार एक हप्तासम्म सबै गाउँटोलमा बडघर छनोट गरिसक्छन। –सीमारेखा