बिहीबारदेखि चार दिन भारी वर्षाको सम्भावना, बाढी–पहिरोको जोखिममा सतर्क रहन आग्रह

काठमाडौं । बंगालको खाडीमा विकसित हुनसक्ने चक्रवात तथा न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभावका कारण बिहीबारदेखि नेपालमा लगातार भारी वर्षा हुनसक्ने मौसमविद्हरूले बताएका छन्। मौसमविद्का अनुसार बिहीबारदेखि सोमबारसम्म देशका विभिन्न क्षेत्रमा भारीदेखि अत्यधिक वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

त्रिभुवन विश्वविद्यालय केन्द्रीय जल तथा मौसम विज्ञान विभागका सहप्राध्यापक विनोद पोखरेलले विभिन्न मौसम पूर्वानुमान मोडेलहरूको विश्लेषण गर्दा आगामी चार दिन वर्षाको सम्भावना बलियो देखिएको बताएका छन्। उनका अनुसार मौसम प्रणालीको गति र अवस्थाअनुसार वर्षाको अवधि फरक पर्न सक्छ।

कतिपय पूर्वानुमान मोडेलले केही स्थानमा ५०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा हुनसक्ने संकेत गरेका छन्। वर्षाको प्रभाव देशभर देखिन सक्ने भए पनि केही मोडेलले लुम्बिनी प्रदेशमा बढी वर्षा हुने देखाएकाले विशेष सतर्कता आवश्यक रहेको पोखरेलले बताएका छन्।

लगातारको वर्षाले बाढी, पहिरो तथा डुबानको जोखिम बढाउन सक्ने भएकाले समयमै जोखिम पहिचान गरी पूर्वतयारी गर्न उनले सुझाव दिएका छन्। विशेषगरी मनसुनको अन्त्यतिर भिजिसकेको जमिनमा थप वर्षा हुँदा पहिरो तथा भू–क्षयको जोखिम बढ्न सक्ने मौसमविद्को भनाइ छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार बंगालको खाडीमा चक्रवात बन्ने सम्भावना देखिए पनि अहिले नै यसको प्रभावबारे यकिन भन्न सकिने अवस्था छैन। विभागले निरन्तर मौसम प्रणालीको अनुगमन गरिरहेको र आवश्यकताअनुसार विशेष बुलेटिन जारी गर्ने जनाएको छ।

लामिछानेका अनुसार मनसुन बाहिरिने समयमा पश्चिमी वायु र मनसुनी प्रणालीको अन्तरक्रियाका कारण कतिपय अवस्थामा वर्षा एकै क्षेत्रमा केन्द्रित हुन सक्छ। नेपालबाट सामान्यतया अक्टोबर २ आसपास मनसुन बाहिरिने भए पनि वर्षअनुसार केही ढिला हुनसक्छ।

यसैबीच, भारतका उत्तरप्रदेश र बिहारमा पनि आगामी दिनमा अत्यधिक वर्षाको सम्भावना रहेको मौसमसम्बन्धी निकायहरूले जनाएका छन्। बंगालको खाडीमा विकसित हुने प्रणालीको प्रभाव भारत हुँदै नेपालसम्म पर्नसक्ने भएकाले सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

मौसमविद्हरूले पछिल्ला केही वर्षयता असोज महिनामा समेत भारी वर्षाका घटना दोहोरिँदै आएको बताएका छन्। जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालमा छोटो अवधिमा हुने भारी वर्षाको जोखिमसमेत बढ्दै गएको विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन्। यसले कृषि, यातायात, पर्यटन तथा जनजीवनमा असर पार्न सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकाय र नागरिकलाई पूर्वतयारीमा ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ।