महोत्तरी । मिथिलाञ्चलसहित तराईका विभिन्न क्षेत्रमा श्रद्धा, निष्ठा र भक्तिभावका साथ मनाइने छठ पर्व आजदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ। पाँच दिनसम्म विभिन्न विधि र परम्पराअनुसार मनाइने यस पर्वको पहिलो दिन व्रतालुहरूले शुद्धता र पवित्रतालाई विशेष ध्यान दिँदै व्रतको तयारी सुरु गरेका छन्। यस दिन व्रतालुहरूले माछा तथा कोदोबाट बनेका खाद्य परिकार त्याग्ने परम्परा रहेको छ।
छठ पर्वको दोस्रो दिन अर्थात् भोलि नहाय–खाय विधि गरिन्छ। यस दिन व्रतालुहरूले स्नान गरी चोखो तथा शुद्ध भोजन ग्रहण गर्ने परम्परा छ। त्यसैगरी, तेस्रो दिन दिनभर उपवास बसेर साँझ सख्खरमा पकाइएको खिर कुलदेवता तथा छठी मातालाई अर्पण गरी खरना विधि सम्पन्न गरिन्छ।
पर्वको मुख्य आकर्षण चौथो दिन आइतबार साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्नु हो। यसलाई ‘साँझको अर्घ्य’ भनिन्छ। यस दिन दिनभर निर्जल उपवास बसेका व्रतालुहरूले ठेकुवा, भुसुवा लगायतका परम्परागत प्रसाद सामग्री बाँसका डालो तथा सुपलीमा सजाएर नदी, पोखरी र जलाशयमा पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्नेछन्।
त्यसैगरी, पर्वको अन्तिम दिन सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई विधिपूर्वक अर्घ्य दिएपछि छठ व्रत समापन गरिन्छ। यस विधिलाई ‘पारणा’ भनिन्छ। पूजा सम्पन्न भएपछि व्रतालुहरूले प्रसाद ग्रहण गर्ने तथा परिवारजन, आफन्त र इष्टमित्रलाई प्रसाद वितरण गर्ने परम्परा रहेको छ।
छठ पर्वलाई लक्षित गर्दै विभिन्न स्थानीय तह तथा समुदायले छठघाट निर्माण, सरसफाइ र व्यवस्थापनका कामलाई तीव्रता दिएका छन्। विशेषगरी मिथिलाञ्चल क्षेत्रमा दीपावलीलगत्तै मनाइने छठ पर्वलाई धार्मिक आस्था, पारिवारिक सुख–समृद्धि, स्वास्थ्य र सामाजिक सद्भावसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्वका रूपमा लिने गरिन्छ।










Discussion about this post