कोशीलाई क्षेत्रीय आईटी हब बनाउने लक्ष्यसहित ‘काठमाडौं–विराटनगर डिजिटल कोरिडोर’ अवधारणा सार्वजनिक

नेपालको सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रलाई काठमाडौं केन्द्रित अवस्थाबाट बाहिर निकालेर प्रदेशस्तरमा विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित ‘काठमाडौं–विराटनगर डिजिटल कोरिडोर’ अवधारणा सार्वजनिक गरिएको छ। “कोशीलाई क्षेत्रीय आईटी हब बनाउने” रणनीतिक नारासहित सार्वजनिक गरिएको यस अवधारणालाई ‘Koshi Regional IT Hub’ नामक रणनीतिक दस्ताबेजमा समेटिएको छ।

यो अभियान Computer Association of Nepal Federation (CAN Federation) कोशी प्रदेशको नेतृत्वमा मोरङ, सुनसरी र उदयपुर जिल्ला शाखाहरूको सहकार्यमा आयोजित ‘डिजिटल नेपाल विकेन्द्रीकरण संवाद’ कार्यक्रममार्फत सार्वजनिक गरिएको हो। कार्यक्रममा क्यान कोशी प्रदेशका अध्यक्ष Sandesh Rai को अध्यक्षता तथा क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष Chiranjeevi Adhikari को प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो।

कार्यक्रममा बोल्दै क्यान महासंघका केन्द्रीय सचिव Thakur Kumar Shrestha ले कोशी प्रदेश सरकारसँगको समन्वयमा रणनीतिक मार्गचित्र कार्यान्वयन गरिने बताए। त्यस्तै, अध्यक्ष सन्देश राईले कोशी क्षेत्रलाई प्राकृतिक रूपमा क्षेत्रीय आईटी हबका रूपमा विकास गर्न सकिने उल्लेख गर्दै सबै सरोकारवालासँग सहकार्यका लागि आफूहरू तयार रहेको बताए।

क्यान मोरङका अध्यक्ष Sumit Kumar Shah ले स्थानीय प्रतिभा र प्रविधि स्टार्टअप प्रवर्द्धनमा जोड दिए भने क्यान सुनसरीका अध्यक्ष Lokendra Prasad Dhakal ले स्थानीय उद्यमी र आईटी व्यवसायीको विकासलाई दिगो प्रविधि इकोसिस्टम निर्माणको आधार माने। क्यान उदयपुरका अध्यक्ष Rajan Acharya ले डिजिटल नेपालको विकेन्द्रित अवधारणालाई सफल बनाउन कोशी क्षेत्रमा बलियो आईसीटी आधार निर्माण आवश्यक रहेको बताए।

रणनीतिक दस्ताबेजअनुसार Biratnagar–Itahari–Dharan क्षेत्रलाई एकीकृत प्रविधि कोरिडोरका रूपमा विकास गर्ने योजना छ। प्रशासनिक केन्द्रको निकटता, बलियो औद्योगिक आधार तथा सीमावर्ती व्यापारिक पहुँचका कारण यस क्षेत्रलाई डिजिटल अर्थतन्त्रको केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिने दस्ताबेजमा उल्लेख गरिएको छ।

अभियानको मुख्य लक्ष्य तालिम र सेमिनारमा सीमित नभई ‘नेपाल मेड सफ्टवेयर’ उत्पादन गरी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निर्यात गर्नु रहेको जनाइएको छ। यसका लागि हेल्थ–टेक, एग्रि–टेक, साइबर सुरक्षा तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित सार्वजनिक सेवाहरूलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

कार्यक्रममा आगामी ० देखि १०० दिनभित्र विशेष कार्यदल गठन गर्ने, स्थानीय आईटी कम्पनी तथा फ्रिलान्सरहरूको म्यापिङ गर्ने र कार्यान्वयनका प्रारम्भिक चरणहरू अघि बढाउने जानकारी दिइएको छ। क्यान कोशी प्रदेशले बहुपक्षीय परामर्श प्रक्रियामार्फत डिजिटल नेपालको विकेन्द्रीकरण अभियानलाई अगाडि बढाउने प्रतिबद्धता समेत जनाएको छ।