तिहारको आजको दिन गोवर्द्धन, गोरु, बली र हलीको पूजा गरिँदै

काठमाण्डौ — नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार अर्थात् यमपञ्चकअन्तर्गत आज गोवर्द्धन पूजा, गोरु पूजा, बली पूजा तथा हली पूजा श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ। कात्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन पर्ने यस पर्वमा धार्मिक विधिअनुसार गोवर्द्धन पर्वतको पूजा गर्नुका साथै वर्षभर कृषि कार्यमा सहयोग गर्ने गोरु तथा किसानको सम्मान गर्ने परम्परा रहेको छ।

गोवर्द्धन पूजाका अवसरमा घरआँगन लिपपोत गरी गाईको गोबरबाट पर्वतको आकृति बनाएर त्यसलाई गोवर्द्धन पर्वतका रूपमा पूजा गर्ने चलन छ। धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान् श्रीकृष्णले गोवर्द्धन पर्वत उचालेर गोकुलवासीलाई वर्षाबाट जोगाएको स्मरणमा यो पर्व मनाउने गरिन्छ।

यस दिन खेतबारी जोत्न तथा कृषि उत्पादनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने गोरुको पूजा गरी मीठा परिकार खान दिने परम्परा छ। त्यसैगरी, कृषि कर्ममा संलग्न हली तथा किसानलाई पनि सम्मान र पूजा गर्ने चलन रहेकाले आजको दिनलाई हली तिहारका रूपमा समेत चिनिन्छ।

तिहारको चौथो दिन हिजो गाईको पूजा तथा गोवर्द्धन पूजासँग सम्बन्धित परम्पराहरू मनाइएका छन्। यसअघि लक्ष्मीपूजा, कुकुर तिहार र काग तिहार मनाइएको थियो।

यमपञ्चकको अन्तिम दिन भोलि यमद्वितीया अर्थात् भाइटीका मनाइँदैछ। दिदीबहिनीले दाजुभाइको दीर्घायु, सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै सप्तरङ्गी टीका तथा माला लगाइदिएर भाइटीका मनाउने परम्परा छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष भाइटीकाको उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ७ मिनेटमा रहेको छ।