जलवायुमैत्री प्रविधि, धानमा आत्मनिर्भरता र समृद्धि’ भन्ने मूल नारासहित आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी २३औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव मनाइँदैछ।
कृषि विभागका महानिर्देशक तथा २३औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव मूल समारोह समितिका अध्यक्ष प्रकाशकुमार सन्जेलका अनुसार धान दिवसले खाद्य तथा पोषण सुरक्षामा धानको महत्व तथा धान प्रवर्द्धनमा सरकारका प्रयासलाई आम नागरिकसम्म पुर्याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
विभागका अनुसार नेपालका ४१ लाख ३१ हजार किसान घरधुरीमध्ये २७ लाख ६५ हजार घरधुरी धान खेतीमा संलग्न छन्। कुल खेतीयोग्य जमिनको ५४ प्रतिशत क्षेत्रमा धान खेती हुने गरेको छ भने कृषि क्षेत्रको कुल गार्हस्थ उत्पादन (एजीडीपी) मा धानको करिब १३ प्रतिशत तथा कुल खाद्यान्न उत्पादनमा ५० प्रतिशत योगदान रहेको छ।
पछिल्ला पाँच वर्षमा धानको उत्पादकत्व प्रतिहेक्टर ३.८० मेट्रिकटनबाट बढेर ४.१९ मेट्रिकटन पुगेको विभागले जनाएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १४ लाख २० हजार ६३६ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती गरी ५९ लाख ५५ हजार ४७६ मेट्रिकटन उत्पादन भएको थियो।
तर, देशमा वार्षिक करिब ७० लाख मेट्रिकटन धान आवश्यक पर्ने भएकाले अहिले पनि झण्डै १० लाख मेट्रिकटन धान अपुग रहेको विभागको तथ्यांक छ।
जलवायु परिवर्तनका कारण सुक्खा, बाढी र डुबानजस्ता प्राकृतिक विपद्ले धान उत्पादनमा चुनौती थपिरहेका बेला सरकारले जलवायु अनुकूल कृषि प्रविधिको अनुसन्धान, विकास र विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।
Discussion about this post