Tuesday, September 29, 2020

मुखको स्वास्थ्य : हामी दिनहुँ गर्छौं यस्ता गल्ती

- Advertisement -

समग्र शरीर कसरी स्वस्थ हुन्छ ? जब हामी सन्तुलित र सुपाच्य खानेकुरा सेवन गर्छौं । जब खाएको खानेकुरा राम्ररी पच्छ । जब खानेकुराबाट शरीरले पर्याप्त पोषक तत्व ग्रहण गर्छ ।

त्यसैले त चिकित्सक÷पोषणविद्हरु भन्छन्, ‘कस्तो खानेकुरा खाने भन्ने कुरा जति महत्वपूर्ण छ, कसरी खाने भन्ने कुरामा पनि उत्तिकै ध्यान दिनुपर्छ ।’ उनीहरुले खानेकुरा सेवन गर्दा हतार नगरी, राम्ररी चपाउनुपर्ने सुझाव दिन्छन् ।

कुनैपनि खानेकुरा पचाउने प्रक्रिया हाम्रो मुखबाट नै हुन्छ । यसका लागि मुख तथा दाँत सफा एवं बलियो हुनैपर्छ ।

यद्यपि मुखको सफाई र स्वास्थ्यबारे हामी उति ख्याल गर्दैनौं । कुनैपनि खाना खाइसकेपछि वा खाना खानुअघि हामी यस्ता गल्ती गरिरहेका हुन्छौं, जसले मुखलाई दुषित र फोहोर बनाउँछ । खासगरी खाना खाइसकेपछि दाँत एवं मुखको सफाई कसरी गर्ने भन्ने कुरामा हामी त्यती गंभिर हुँदैनौं ।

जबकी दाँत फोहोर वा कमजोर भएमा खानेकुरा राम्ररी चपाउन सकिदैन । साथसाथै खानामा दाँतमा रहेको किटाणु समेत खानामा मिसिन पुग्छ । यसले गर्दा हाम्रो पाचन यन्त्र नै खराब हुनपुग्छ । जब पाचन यन्त्र खराब हुन्छ, समग्र शरीर नै रोगी हुन्छ ।

धेरैजसोको बानी के हुन्छ भने, बिहान उठ्नसाथ ब्रस गर्ने । हामी देख्छौ, बिहान उठेर शौंच क्रिया गरेपछि धेरैले ब्रस गर्छन् ।

खासमा खाना खाइसकेपछि ब्रस गर्नुपर्छ । वा खाना खाए लगत्तै ब्रस गर्नुपर्छ । यसो गर्दा खानाको टुक्रा दाँतमा रहँदैन । दाँत सफा हुन्छ । तर, जब हामी बिहान दाँतमा ब्रस गर्छौ, त्यसबेलासम्म राती खाएको खाना सड्न थालेको हुन्छ । कुहिन थालेको हुन्छ । यसले ब्याक्टेरिया पैदा गरिसकेको हुन्छ ।

हाम्रो खानपान तालिका अनुसार बिहान र बेलुकी खाना खान्छौ । दिउसो नास्ता खाइन्छ । बिहान खाना खाइसकेपछि ब्रस गर्नुपर्छ र राती खाना खाइसकेपछि वा सुत्नुअघि ब्रस गर्नुपर्छ । खासमा ब्रस गर्नका लागि कतिपनि समय लाग्दैन । दुई(तीन मिनेट हो । यतिका समय हामीसँग काफी हुन्छ । अर्थात बिहान बेलुकी दाँत माझ्नका लागि हामीसँग समय अपुग छैन ।

मध्यन्हको खाजा खाइसकेपछि ब्रस गर्न संभव नहुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा राम्ररी मुख कुल्ला गर्नुपर्छ ।

जब हामी ब्रस गर्छौ, दाँतमा रहेको फोहोर पखालिन्छ । यसले दाँत सफा हुन्छ, मुख स्वस्थ्य हुन्छ । सासको दुर्गन्ध हराउँछ । सम्पूर्ण स्वास्थ्यका लागि यो एकदमै जरुरी हुन्छ ।

खानेकुरा खाएपछि त्यसको केहि अंश दाँतको कुनामा अल्झिएर वा चेपिएर रहन्छ । त्यो जति समय रहन्छ, उत्तिनै बढी सड्ने संभावना हुन्छ । खानेकुरा सड्दै र गल्दै गएपछि त्यसले ब्याक्टेरिया पैदा हुन्छ । यसले दाँत र मुखलाई अस्वस्थ्यकर बनाइदिन्छ । त्यसैले दाँतको सफाई आवश्यक छ ।

जुनसुकै किसिमको ब्रसले दाँतको सफाई प्रभावकारी ढंगले गर्दैन । खासमा दाँतमा रहेको फोहोर सफा गर्नका लागि मुलायम ब्रस चाहिन्छ । खासमा नाइलनको रेशा भएको ब्रस ठिक हुन्छ । यसले गिजालाई असर नगरी दाँतमा चेपिएर रहेको खानेकुरा पखाल्न सहयोग गर्छ ।

हामी एउटै ब्रस त्यसबेलासम्म प्रयोग गर्छौ, जतिबेलासम्म त्यो काम नलाग्ने हुन्छ । तर, यस किसिमको हेलचेक्राइले हाम्रो दाँत नै काम नलाग्ने बनाइदिन्छ । त्यसैले टुथ ब्रस निश्चित अवधीपछि बदल्नुपर्छ । दुई वा तीन महिनामा ब्रस बदल्नै पर्छ ।

हामी सबैभन्दा ठूलो भूल त के गरिरहेका हुन्छौ भने सोझै हाम्रो मुखसँग सम्पर्कमा रहने ब्रस बाथरुममा राख्छौ । बाथरुम आफैमा सफा स्थान होइन । त्यहाँ ब्याक्टेरिया फैलने अधिक संभावना हुन्छ । यस्तो ठाउँमा ब्रस राखेपछि ब्रस पनि दुषित हुन्छ नै । त्यसैले ब्रसलाई सुरक्षित स्थानमा, सफा स्थानमा राख्नुपर्छ, जहाँ बाह्य किटाणुको प्रभाव नहोस् ।

ब्रस गर्नका लागि कस्तो पेस्ट प्रयोग गर्ने ? हामी विज्ञापन हेरेर त्यसको छिनोफानो गर्छौ । दाँत टिलिक्क टल्कने पेस्टको बिज्ञापन हेरेपछि त्यही पेस्ट हामीलाई उचित लाग्छ । यद्यपी पेस्ट खरिद गर्नुअघि त्यसको गुणस्तर हेर्नुपर्छ । टुथपेस्टमा लेखिएको निर्देशन अनुसार उचित किसिमको टुथपेस्ट किन्नुपर्छ । खासगरी फ्लोराइडयुक्त टुथपेस्ट प्रयोग गर्नुपर्छ । यसले दाँतको प्राकृतिक इनामेललाई पनि सुरक्षित राख्छ ।

प्रतिक्रिया

- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -

सम्बन्धित समाचार

यस्ता संकेतबाट थाहा पाइन्छ तपाईको गर्भमा छोरा छ कि छोरी भनेर

छोरा या छोरी दुवै समान हुन् । हाम्रो समाजमा छोरा र छोरीमा गरिने भेदभाव तथा गर्भपतनका कारण गर्भवती महिलाको पेटमा रहेको बच्चाको लिङ्ग परिक्षण...

खानपानमा विशेष ध्यान दिए क्यान्सरबाट बच्न सकिन्छ: स्वास्थ्यमन्त्री ढकाल

काठमाण्डौ - स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्री भानुभक्त ढकालले खानपान र आहार(विहारमा ध्यान दिए क्यान्सर रोगबाट बच्न सकिने बताउनुभएको छ । वीपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालको...

यी हुन् ज्वरो घाँटी दुख्ने सिंगान बग्ने समस्याको अचुक घरायसी औषधि

अहिले मौसम परिवर्तनको समय रहेको कारण धेरै मानिसहरु रुघा खोकी, टन्सील, ज्वरोबाट ग्रस्त हुने गरेका छन् । यस्तो समयमा स्वास्थ्यको ख्याल नगर्दा निकै दुख...

दिल खोलेर हाँस्नुहोस यस्ता छन फाइदै फाइदा

हाँसोले मानिसलाई शारीरिक तथा मानसिक रुपमा स्वस्थ बनाउँछ । यसले मानसिक तनाव हटाउन मद्दत गर्नुका साथै रोग प्रतिरोधी क्षमतामा पनि वृद्धि गर्छ ।दैनिक ४५...

यस्तो खराब जीवनशैलीले बढाउछ क्यान्सरको जोखिम

जीवित रहँदासम्म हाम्रो शरीरमा जीवन सम्वन्धी अनेकन प्रक्रिया सुचारु भइरहन्छन् । यसैमध्ये एउटा क्रिया कोशिकाहरु अर्थात् सेल्स बन्नु हो । यो क्रियामा शरीरका पुराना...

स्कुस: बहुउपयोगी र पोषिलो, यस्ता छन् फाईदा

काठमाडौं । नेपालीको भान्सा धान्ने सब्जी, स्कुस । घर–आँगनमा सजिलै फल्ने । धेरै फल्ने । सस्तो, स्वादिलो, सुपाच्य र स्वस्थ्यकर । स्कुस वहुउपयोगी तरकारी...

कपाल लामो बनाउन चाहनुहुन्छ छ ? यी उपाय अपनाउनुहोस्

काठमाडौँ । कपाल लामो बनाउन जसलाई पनि मन पर्छ। हरेक युवतीहरु कपाल लामो बनाउने सौन्दर्य प्रशाधनको खोजीमा भौतारिइरहेका हुन्छन्। तर, घरैमा सर्वसुलभ प्याज कपालको...

लामो,बाक्लो र कालो कपाल चाहानुहुन्छ ? यसरी प्रयोग गर्नुहोस् अमलाको रस...

काठमाडौँ । अमला कपाल र छालाका लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छ। अमलाको रस उत्तम स्वास्थ्य पेय मानिन्छ। अमलाको रस लामो कपालको लागि पनि धेरै फाइदाजनक...
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -
प्रतिक्रिया