Saturday, November 28, 2020

कोरोना कहर: गाउँ देखि सहर !

- Advertisement -

महेश नाथ
नोबेल कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) को कहर अहिले विश्वभर छ । आम नागरिक यसको संस्त्रासमा छन् । हालसम्म विश्वका लगभग सबै मुलुकमा पुगिसकेको नोभल कोरोना भाइरसले मानव जातीलाई निकै ठुलो चुनौती दिइरहेको छ ।
चीनको हुबई प्रदेश,वुहान शहरमा डिसेम्बर २०१९ बाट सुरु भएको यो एक सरुवा रोग हो । सम्भावित उच्च जोखिम र संक्रमणलाई मध्यनजर गर्दै विश्व स्वास्थ्य संगठनले ११ मार्च २०२० मा उक्त प्रकोपलाई महामारी घोषणा गरेको थियो ।
कोभिड १९ को संक्रमण दिनानु दिन बढ्दो क्रममा रहेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठ्नका अनुसार हालसम्म एक लाख ५४ हजारमा मृत्यु भईसकेको छ भने २२ लाख ५१ हजार कारोना संक्रमित छन् । विशेष गरेर युरोपेलि देशहरू कोभिड -१९ को चपेटामा परेका छन ।

त्यसैगरी हाम्रो छिमेकी देश भारतमा पनि मृत्यु हुनेको संख्या ४ सय ८० पुगिसकेको छ र संक्रमण हुनेको संख्या पनि तीब्र रूपमा बढी रहेको छ । जुन १४ हजार मन्दा माथि छ । तिव्र रुपमा फैलिरहेको यस भाईरसको प्रभावले नेपाल पनि कै जाखिममा छ । शुक्रबार एकै दिन १४ जनामा देखिएको संक्रमणसँगै हालसम्म नेपालमा ३० जना संक्रमित फेला परिसकेका छन् ।

कोभिड १९ को संक्रमण दिनानु दिन बढ्दो क्रममा रहेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठ्नका अनुसार हालसम्म एक लाख ५४ हजारमा मृत्यु भईसकेको छ भने २२ लाख ५१ हजार कारोना संक्रमित छन् । विशेष गरेर युरोपेलि देशहरू कोभिड -१९ को चपेटामा परेका छन ।

हुन त महामारी आफैमा मानव जातीका लागि संक्रमण कालिन जटील अवस्था हो । महामारी ठुलो भौगोलिक क्षेत्रमा धेरै मानिसमा एउटै खाले संक्रमण देखिने गर्दछ । विश्वको ईतिहासलाई हेर्ने हो भने पनि विभिन्न खाले महामारीको सामना गरेको छ र नेपालले पनि विभिन्न समयमा विभिन्न ठाउँमा महामारीको चुनौतीलाई सामना गरेको छ ।

त्यकारणले यस महामारीको सामना हामी सबै मानवजाती मिलेर गर्नुको विकल्प छैन । यस महामारीको रोगथामका लागि चिनले अपनाएका समाजिक दुरि , लकडाउन र आत्माअनुशासन जस्ता रणनीतिहरुको थप कडाईका साथ लागू गरि परिक्षण र उहपचारात्मक पद्धतिलाई सबल र सुदृढ गर्दै जानू पर्दछ ।

कोभिड १९ माहामारिको गर्दा विस्वोको अर्थतन्त्र धरासायी भएको छ । विभिन्न विश्लेसकहरुले यो अवस्था विश्व युद्ध पछिको सबै भन्द ठुलो समस्या रहेको कुरा विश्लेषण गरेका छन् । यो महामारीले राजनीतिक,साँस्कृतिक,विज्ञान र प्रविधि , रोजगारि पर्यटन, व्याबसाय, उत्पदन लगाएत सम्पुर्ण क्षेत्रमा निकै ठुलो असर पारेको छ । उक्त असरको सिधा प्रभाव स्वास्थ्यमा पर्नगइ कुपोषण लगाएत विभिन्न मृत्युदरमा वृद्धि हुन सक्ने उच्च सम्भावना रहेको छ ।

कोभिड-१९ का कारणले समाजमा विभिन्न खाले कलंक, भ्रम र भेदभावहरु बढ्दै गएका छन् । जस्का कारण मानिसहरुमा ज्ञान , मनोवृत्ति र अभ्यासहरुमा परिवर्तन भईरहेको छ ।

यी विभिन्न स्टिग्मा , भ्रम र भेदभावहरुले गर्दा मनिसहरु रोग लुकाउने , स्वास्थ्य सेवा लिन नमान्ने र स्वस्थ व्यावहार समस्याहरुको सृजना भईरहेको छ ।

यस्ता स्टिग्मा ,भ्रम र भेदभावहरु समयमै पत्ता लगाई सुचना प्रवाह गर्न सक्नु पर्छ । जस्का लागि विभिन्न क्षेत्रहरुसंग समन्वय गरि वडा.वडा मा जनस्वास्थ्यकर्मी परिचालन गर्न सकिन्छ ।

कोरोनाको कहरको व्याख्या, विश्लेषण र रोगथमा लागि परेको हाम्रो जस्तो विकासउन्मुख देश अन्य रोगहरु पनि समस्याका रुपमा देखा पर्यो भने के गर्ने भन्ने विषयमा चनाखो हुन जरुरी छ ।

देशका विभिन्न ठाँउहरुमा लाम्खुट्टे,फोहोरमैला,शुद्ध खनेपानी ,पोसिलो आहारको आभाव भई रहेको छ ।

यस्तो अवस्थामा विभिन्न रोगहरु जस्तै झाडापखाला,मलेसिया ,हैजा,टाइफाइड ,पेरा टाइफाइड आदि रोगहरुले जनस्वास्थ्यमा निकै असर पार्न सक्ने सम्भावना रहेको छ ।

त्यसकारणले कोरोनाको रोकथाम संगसंगै अरु हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यान दिन सक्नु पर्दछ।

राजनितिज्ञ जोसेफ स्टालिनले भनेका थिए झएउटा मृत्यु दुस्खदायी हो तर हजारौं मृत्युहरु तथ्यांक हुन् ञ भने जस्तै मृत आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दै यो चुनौतीलाई अवसरको रुपमा लिन सक्नु पर्छ ।

यश महामारीवाट पाठ सिक्दै मानवजातीबिच सुमधुर सम्बन्ध गरि यो रोगलाई पराजय गर्नु पर्छु । साथै मानवजातीले आफ्नो भरपुर बुद्धि विवेकको प्रयोग गरि आफुलाई आफैले सहयोग गर्नु पर्छ ।

अतः विश्व स्वास्थ्य संगठन र नेपाल सरकारले दिएको निर्देशनको पालना गरि घरमै बसि , भिडभाडमा नगई, कोरोनाको शंका लागेमा क्वारेन्टाइन बसि र आफ्नो रोग प्रतिरक्षा क्षमतामा वृद्धि गरि कोभिड(१९ बाट बच्न सक्छौ ।

त्यसैगरी सकारात्मक सोचाई, उच्च मनोबल , व्याक्तीगत सरसफाई , स्वास्थ्य बानी वेहरा , जनस्वास्थ्यकर्मीको सहि सल्लाह , चिकित्सक तथा नर्सहरुको ज्ञान र सीप अनि सरकारको सकृयताले अवस्य पनि यो महामारीमाथी विजय प्राप्त गर्न सक्छौं ।

त्यसैले भ्रामक समाचारको पछि नलागौ , दिनमा एक पटक मात्रै समाचार सुनै र याद राखौ कोरोना तपाईंको घरमा आउदैन , तपाईं आफैले कोरोनालाई घरमा भित्र्याउनु हुनेछ यदि घरमा बस्नु भएन भने । “हामी सबैको रहर, कोरोना मुक्त गाउँ सहर “

प्रतिक्रिया

- Advertisement -
- Advertisement -

सम्बन्धित समाचार

तिरस्कृत भएर सडकमा पुगेकी सपना विश्वचर्चित म छोरी मान्छे भएर, मैले...

काठमाडौं । काठमाडौंको पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरको आर्यघाटमा बेवारिसे शव जलाउने सपना रोका मगर बिबिसीको १० प्रभावशाली महिलाको सूचीमा परेकी छन् । बिबिसीले सार्वजनिक गरेको...

वडा प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगर नजिकै युवक मृत फेला

विकास सिह महता / कञ्चनपुर, मंसिर  वडा प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगर नजिकै एक युवक मृत  फेला परेका छन । भीमदत्त नगरपालिका ४ महेन्द्रनगर बजारमा नेपाल...

भाग्यमानी मान्छेले मात्रै देख्ने जिउँदो दाहिने शंख, ॐ लेखी १...

शङ्ख शंखेकिराको खबटाबाट बनाइने एक प्रकारको वाद्ययन्त्र हो। यो विशेषगरी धार्मिक कार्यमा प्रयोगमा ल्याइन्छ। शङ्ख शंखेकिराको खबटाबाट बनाइने एक प्रकारको वाद्ययन्त्र हो। यो विशेषगरी धार्मिक...

त’नाव ह’टाउने सरल सूत्र

त’नाव किन हुन्छ ? त’नावले के गर्छ ? यसको सही व्यवस्थापन के हुन सक्छ ? अहिलेको सन्दर्भमा ग’म्भीरतापूर्वक मनन गर्नुपर्ने विषय हो यो ।...

हामी दैनिक घर सरसफाइ त गर्छाै तर घर सजाउँदा हुने यी...

हामी घरलाई आकर्षक बनाउन चाहन्छौं तर, जानेर वा नजानेर त्यो भद्रगोल बन्न पुग्छ । घर सजाउने कुरामा हाम्रो ढंग नपुग्दा अनाकर्षक हुनपुग्छ । राम्रै...

राती कुन दिशामा फर्केर सुत्नु शुभ हुन्छ त ?जानुहोस

वास्तु शास्त्रका अनुसार गहिरो निद्रामा हामी शक्ति स्रोतहरूसँग जोडिएका हुन्छौँ। यो सम्बन्धले एक शान्त र आफ्नो अस्तित्वको बारेमा उत्साहित बनाउँछ। कति लामो समय सुत्नु...

सु’त्नुभन्दा पहिले एक गिलास ता’तोपानी पि’उने गर्नुहोस। केहि दिनमै देख्नुहुन्छ च’मत्कार

स्व’स्थ रहनको लागि दिनभरीमा ८ देखि ९ गिलास पानी पि’उन आवश्यक छ । चिसो मौसममा हल्का मनता’तो पानी नै पिउनु फाइदाजनक हुने वि’शेषज्ञहरु बताउँछन्...

रेडियो नेपालमा गाउँदा फेल भएको गीत बीबीसीमा प्रथम

स्वर परीक्षाका लागि रेडियो नेपालद्वारा आयोजित आधुनिक गीत प्रतियोगितामा गीतकार भूपाल राईद्वारा रचित गीत गाउँदा राधा राई अनुत्तीर्ण भइन् । यो संवत् २०६१ को...
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -
- Advertisement -
प्रतिक्रिया